De theedoek!

Ik heb een zwak voor theedoeken. Bij mij is het kastje met theedoeken een wir war aan kleuren, materialen en opdrukken. In de jaren bij elkaar gespaard. Heel soms denk ik, ik wil alles in 1 kleur en 1 print maar al snel bedenk ik me dan dat ik ze weg moet doen en dat gaat nooit lukken. Terwijl ik de doeken bekijk vraag ik me af, waarom heet het een theedoek? Na een beetje zoeken kom ik er achter dat er een paar theorieën zijn! Komen ze!

Als je het woord theedoek op zoekt in het woordenboek: thee·doek (de; m; meervoud: theedoeken) doek voor het afdrogen van het vaatwerk. Terwijl je het dan een vaatdoek zou kunnen noemen. En een vaatdoek doe je dan weer niet de vaat mee af maar het aanrecht, kortom tijd voor een onderzoek.

De eerste theorie is dat vroeger je als goede huisvrouw verschillende doeken bezat. Elke doek had zo zijn eigen structuur en doel. Zo kon je natuurlijk niet een met de hand afgewassen pan die je net voor uiensoep had gebruikt afdrogen met de dezelfde doek als waar je glazen mee af zou drogen! Want voor je het weet smaakt je drankje dan naar ui. Vandaar dat er speciale doeken waren voor pannen, voor poetsen en dus ook voor de kopjes waar de thee in werd geserveerd. Een theedoek. Omdat de huisvrouw anno nu wellicht iets minder grondig te werk gaat, en vaak niet eens meer de vaat afdroogt met de komst van de vaatwasser in 1924, is er veel veranderd omtrent de theedoek. Het is meer een doek geworden die we voor alles gebruiken behalve voor de handen. Dus tegenwoordig kan je met een gerust hart je pan afdrogen met een theedoek. De tweede theorie is een stukje vreemder en daarom wil ik die graag geloven. In de 18de en 19de eeuw was thee echt wel een heel deftig product wat nog een hele tijd enkel beschikbaar was voor de elite. Deze drank werd met zorg gezet en met zorg gedronken uit de mooiste, vaak handgeschilderde porseleinen kopjes. De dunwandige kopjes waren zo fragiel dat de sjieke dames er ontzettend voorzichtig mee waren. Uiteraard deden deze dames niet het huishoudelijke werk maar om nu de dienstmeid met haar werkhanden die tere kopjes te laten wassen, dat voelde niet goed. Ook de poetsdoeken van de meid waren vaak grof van structuur en de dames waren bang dat er beschadigen konden optreden. En dat was natuurlijk niet gewenst. Vandaar dat ze met mooie fijne doeken zelf, bij hoge uitzondering, de kopjes zelf wilde wassen en drogen, met een zogenaamde theedoek. Deze was uitsluitend voor de kopjes bedoeld. Het gebruik is in de jaren verdwenen, maar de doek is gebleven!

Het Pinkje

Ik heb een kleine afwijking. Nou ja misschien wel meer, maar laten we ons even contenteren op deze. Ik til mijn pink op als ik drink of proef of eet. Ik kan er niets aan doen. Zelfs als ik er op let, vliegt dat pinkje de hele tijd omhoog. Bij elke slok of slurp stijgt langzaam die kleinste vinger en voor je het weet zit kop thee als een royal te drinken. Tenminste, ik vond het altijd een beetje overdreven en sjiek. Totdat ik me ging verdiepen in de achtergrond van het optillen van de pink. En na het lezen van deze blog, denk je wel twee keer na over het optillen van je pink. We moeten er even terug voor in de tijd maar er zijn verschillende artikelen die omschrijven waar dat sjieke pinkje vandaan komt en waar het voor staat. “Het Pinkje” verder lezen

Wat een plaatje!

Ik sta de net verwerkte thee te slurpen in de tasting room op een plantage op een berg in Sri Lanka. Ik draag een mega stofjas, stofkapje, stofmuts en lijk wel opgegeten door katoen zo groot is het allemaal. De jas die oorspronkelijk wit was toen ik hem aandeed ziet helemaal bruin van de thee. Ik mompel nog een grap over thee head and shoulders want mijn schouders zitten helemaal onder maar niemand moet lachen behalve ik zelf. Wat ik dan weer best grappig vind. Alleen reizen is alleen om die reden al super grappig, om je eigen grappen lachen zonder dat iemand daar last van heeft, je gaat je eigen humor weer echt waarderen als niemand anders lacht haha. Na een paar uur in de fabriek heb ik het wel gezien. Ik wil weer verder reizen. Naar de hogere kwaliteit toe! Dit is de klassieke thee uit Sri Lanka, hoog gebied, veel bitters en donker van kleur. Ik zoek net iets meer complexiteit en die ga ik vinden bij een iets lager gelegen gebied dus hup hup! Op naar de volgende boer. “Wat een plaatje!” verder lezen

Het werk van een thee inkoper

Als ik op reis ben proef ik me natuurlijk helemaal suf aan thee. Bij elke boer waar ik aanklop of terecht kom kan er een hele berg geproefd worden en al snel kies ik dan een paar soorten uit die ik dan laat invliegen om in het assortiment op te nemen. Ik koop nu thee en kruiden uit ongeveer 14 landen. En je kan je voorstellen, elke keer als er een oogst is ergens op de wereld ben ik er het liefste zelf bij. “Het werk van een thee inkoper” verder lezen

Thee sorteren in stilte

Het is middag. Ik ben in het prachtige theedorp Xiamen in China. Ik loop rond met mijn camera en schiet de mooiste plaatjes van alle huizen die hier zo mooi bewaard zijn gebleven van honderden jaren geleden. Overal in de kamers wordt thee gesorteerd en staan bordjes met “kom lekker bij ons thee drinken”, we willen hem delen. Niemand vraagt geld voor een kopje thee. Nergens gedurende de hele reis heb ik iets hoeven betalen. Op elke plek wordt de thee gedeeld. Mooi is dat. Heel mooi. Mensen delen hier alles. “Thee sorteren in stilte” verder lezen

De melkboer in Sri Lanka

IMG_7414Ik zit in de jeep foute hits mee te zingen met mijn Sri Lankaanse driver, en ben onderweg naar een prachtige theeplantage. Een bijzondere rit,waar de vrolijke mensen en prachtige klederdracht opvallen. Verder is werkelijk iedereen aan het werk. Iedereen is druk in de weer met de(weder-)opbouw van huizen. Sommige mensen wonen in een gedeelte van een huis wat nog niet af is en het ziet er allemaal erg rommelig uit.
“De melkboer in Sri Lanka” verder lezen

Blinde Auditie

img_0065Het is 2 uur ’s nachts en mijn telefoon trilt. Bzzt, bzzt. Een bericht van een sterrenchef die mijn thee in zijn restaurant serveert. Met één oog open lees ik het appje: “Zeg, kun je thee ook eten? We willen die groene van je verwerken in een gerecht. Lijkt ons fantastisch. Kom je snel langs om te proeven?” Zeker! Tevreden dommel ik weer in slaap.

Het is het gevolg van een geslaagde missie: het had namelijk nogal wat voeten in de aarde om thee een prominente plek te geven in het brein van deze chef. Want hoe overtuig je zo iemand? Dat is één van de grootste uitdagingen van mijn vak. Het klinkt misschien niet zo lastig: je maakt een afspraak voor een proefsessie, je spart samen volop over de smaken en bám. Maar liep het allemaal maar zo simpel. Het is juist een sport om, soms via allerlei omwegen, een kop thee onder zijn neus te krijgen. Ik begrijp het ook wel. Thee zit meestal (nog) niet in de focus van een chef. Aan mij de schone de taak om het ‘gewone’ imago eraf te poetsen en hem te overtuigen van de veelzijdigheid en smaak. Bovendien staat er wekelijks wel iemand op de stoep die ook iets heerlijks wil laten proeven: kaas, roomboter, brood, olijfolie … Vooral eten, dus kom er dan maar eens tussen met je smaakvolle blaadjes.
In dit geval zat ik eerst met de sommelier aan tafel om te proeven. Hier begon het vuurwerk. We zetten er lustig op los en filosofeerden uren over smaak, geur en foodpairings. Sommelier enthousiast, ik blij. Maar ja, niet alleen de sommelier bepaalt, ook de chef. Na een hoop proeven, verdwenen de eerste kopjes voorzichtig richting de keuken. Het voelde alsof ik een blinde auditie deed waarbij een stoel moest gaan omdraaien. De chef kreeg ik namelijk niet te zien, hij bleef bij zijn pannen. En toen begon het gespannen wachten. Drukt hij op de rode knop? Krijg ik überhaupt respons? Mag ik nog een keer terugkomen? Maar geen reactie uit de keuken.

Later kreeg ik gelukkig toch een telefoontje van de sommelier. “Kom je nog een keer langs? De chef wil met je om tafel.” Ik had dus één kans om hem enthousiast te maken. Hoe? Door hem te overtuigen met smaak. Dat is het enige dat telt. En dan kan het opeens snel gaan. Voor je het weet sta je spontaan te jammen met gerechten en bedenk je samen recepten voor bijvoorbeeld theecocktails. Feest! Dat is wat ik het liefste doe. En dan is het prima als hij me er ‘s nachts voor wakker maakt.

Are you Mr. Kiona ?

img_7247Yes! Ik ben weer aan het reizen geslagen. Nog vers in mijn geheugen staat de heftige gebeurtenis op de theeplantage van ruim een jaar geleden. Ik was destijds in India toen de aardbeving van 7,8 op de schaal van Richter plaatsvond en de aarde letterlijk onder mij stond te schudden.

Maar de reislust is terug! Ik kan niet wachten om weer naar de plantages te gaan. Met de boeren te spreken, theeblaadjes te zoeken en doen waar ik zo veel van houd, thee inkopen voor Crusio Thee!

 

“Are you Mr. Kiona ?” verder lezen

Japanse Pottenbakker!

Vandaag is de dag dat ik een eigen Japanse theepot maken mag!

Blog Pottenbakker

Mijn theemeester en ik rijden door de Japanse bergen onderweg naar Pottery town. De echte naam van dit dorp wordt niet mij duidelijk, ze noemen het allemaal Pottery town. En als we door de straten rijden snap ik die naam meteen, werkelijk iedereen is hier een pottenbakker. “Japanse Pottenbakker!” verder lezen

Een ode aan de sommelier

Wijn 2Gisteravond zat ik heerlijk te eten in een goed restaurant. Een zaak waar ik graag kom. Telkens kan ik me helemaal mee laten slepen bij de verhalen van de sommelier. Deze vent, man, wat kan hij vertellen.

Niet alleen over de smaak maar hij houdt maar niet op over de combinaties met de gerechten en het mondgevoel van de verschillende glazen wijn. Telkens als hij richting onze tafel komt, merk ik aan mezelf, ik recht mijn rug, ogen wijd open, en ben weer helemaal klaar voor de volgende vlaag inspiratie en anekdotes over de boer! “Een ode aan de sommelier” verder lezen

Aardbeving thee

IMG_1137

 

Ineens begint de grond onder mij de trillen. Ik zie de tegels onder mij centimeters verschuiven. Ik weet niet goed wat dit is. Het wordt steeds erger, shit, dit moet een aardbeving zijn…

 

Dit is geen film. Dit is echt. Ik ben in India, in Darjeeling, net over de grens bij Nepal. Na weken lang thee zoeken in Taiwan en in Nepal, ben ik naar het bekende theegebied Darjeeling vertrokken. Inmiddels ben ik al weer een paar dagen bij deze theeboer en sta op het punt om te vertrekken naar Delhi waar ik nog een paar dagen onderzoek ga doen naar de Indiase theecultuur.

We zitten nog een beetje na te praten voordat ik vertrek, en alle pluksters en boeren komen nog even gedag zeggen tegen de Nederlandse thee inkoper die de afgelopen dagen als een malle met fototoestel en notitieblok over de plantages heen liep.

Midden in de theefabriek aan een tafel zitten wij een beetje te praten. Dan ineens, begint de grond onder mij te trillen. Na een paar seconden heb ik door, dit is een aardbeving. En geen kleine. Alle mensen in de fabriek kijken mij aan, terwijl ik juist denk, ze zullen hier wel weten wat we moeten doen, niet dus. Ik lees altijd voor vetrek bergen boeken over de cultuur en de natuur van een land, alleen ik weet niets over aardbevingen. Vervloek mezelf, dat ik niet heb opgelet bij de aardrijkskunde lessen. Mijn brein werkt mega snel, ik denk, wat doe je met een aardbeving?

Ik ben in de fabriek die er tot een paar seconden geleden nog heel stevig uitzag, maar nu ineens heel fragiel overkomt. Gemaakt van golfplaten, twee verdiepingen hoog, ineens denk ik, naar buiten, ik moet naar buiten. Ik probeer naar buiten te rennen, maar lukt heel slecht. De vloer schud alle kanten op, lijkt wel op de schudbalk bij het lunapark op de kermis. Het is net een film. Mensen gillen, andere zijn ijzig stil en iedereen probeert zichzelf in veiligheid te brengen. Moeizaam kom ik uit de fabriek rennen, en kijk naar de berg met theevelden die rondom de fabriek liggen. Die vanmorgen nog zo schilderachtig leken staan nu letterlijk te schudden. Ik wil in mijn ogen wrijven. Ik zie bergen die zo groot zijn bewegen. Surrealistich. Ik voel me heel klein en nietig en hoop dat ik hier heel en levend uitkom. Ik zie verderop de grote jeep staan waar ik paar dagen geleden nog achterop stond samen met bergen theeblaadjes. Ik besluit daarheen te rennen, die is zo zwaar dat ik daar denk ik wel veilig onder kan gaan liggen als er delen van de berg instorten of de fabriek het begeeft. Ik pak me vast aan de jeep, die wankelt. De kracht van de beving is zo groot dat de jeep zo erg schud dat hij nog maar op twee wielen staat. Ik heb geen ideeën meer. Ik weet gewoon niet wat ik moet doen. Het is heel stil. Geen vogels geen mensen alleen een heel zwaar geluid van verschuivende bergen.

Dan stopt het. Het is klaar. Voor mijn gevoel duurde het een uur. Of langer nog wel. Maar in werkelijkheid duurt het niet langer als een paar minuten. Nog nooit in mijn leven ben ik zo bang geweest. Ik kijk om me heen. Iedereen is heel erg geschrokken. Ik zet een stap maar dat gaat niet. Mijn benen doen het niet. Ik doe in mijn leven veel spannende dingen, reis de hele wereld over, verleg letterlijk en figuurlijk grenzen en weet nooit iets zeker, alleen dat de grond onder mij altijd mijn vaste waarde is geweest. Nu dus niet meer. Ik ben even mijn mikpunt kwijt, voel me heel ver verwijderd van huis en van iedereen. Helemaal alleen op een berg in India die net nog stond te schudden. Het gekke is, mensen hebben hier geen mobiele telefoons, de kinderen zitten kilometers lopen hiervandaan op school, dus niemand kan checken of de kinderen oké zijn. Dat gaan we vanavond dus pas merken als ze naar huis komen. Dat is toch bizar? Na een kwartiertje gaat iedereen weer aan het werk. Er zijn wat dingen ingestort die rustig worden opgeruimd maar de theeplukkers gaan de berg weer op, plukken. Ik raak ervan in de war. Lijkt alsof er niets gebeurd is. Zelf twijfel ik ook, zal ik naar huis bellen? Raken ze dan in paniek of onnodig bezorgd? Ik kon onmogelijk op die berg inschatten hoe erg het was. Naderhand blijkt dat de ravage groot is. Ik pak toch mijn telefoon en bel naar huis. Natuurlijk geen bereik. Alles ligt er uit. Man, wat voel ik me alleen.

Er zijn in het uur daarna tientallen naschokken te voelen. Het nieuws druppelt binnen. Ik hoor het epicentrum in Nepal is.  En dat er van de gebouwen in Kathmandu weinig over is, en hoor later dat mijn hotel waar ik paar dagen geleden nog sliep niet meer overeind staat.

Ik besluit mijn reis af te breken. Naar huis te gaan. Ook omdat er zeker nog gevaar is voor meer bevingen. Ik bemachtig een van de laatste tickets naar Nederland vanuit Delhi. Tijdens de afdaling met de auto zie ik de ravage in de dorpen. Het besef dat ik naar huis kan en ga en iedereen die hier woont dus hier blijven blijft raakt me. Die nacht overnacht ik in een dorp in een klein huisje vlakbij de kleine vluchthaven waar ik morgen een binnenlandse vlucht pak naar Delhi. Er zijn tientallen naschokken en doe ik geen oog dicht. Als ik de volgende dag opstijg en van de lieve dames in het vliegtuig een Nederlandse krant krijg voel ik een traan over mijn wang lopen. Ik ben veilig. En ga naar huis.

Alle boeren in Nepal en India waar we mee samen werken zijn ongedeerd. Door zaken met deze boeren te doen ondersteunen we ze in de wederopbouw. De meeste theeplantages zijn onbeschadigd. En No.081 zal voor altijd een bijzondere thee zijn voor mij. De thee die de aarde op zijn grondvesten deed schudden.

 

“deze blog gaat over thee No. 081 –  Darjeeling”

 

Hallo Japanse Bamboe Man!

Matcha klopper

Ik zit in de auto in Uji, Japan. Naast mij mijn theemeester waar ik al een week bij in de leer ben. Vandaag gaan we het hebben over de chasen. Dat is een soort kwast waar je Japanse poederthee genaamd matcha mee opklopt. Elke dag leer ik hier een stukje van de puzzel die belangrijk is om een goede theezetter te worden. Het valt nog niet mee, alles hier in Japan is voor een reden en vreselijk precies. Ik hou er van, maar man, wat is het opletten geblazen!

“Hallo Japanse Bamboe Man!” verder lezen

Teajam!

IMG_2608

Of ik een masterclass wil geven over thee zetten. Zeker, maar al snel denk ik: wie ben ik om dat te zeggen? Er is geen goed of fout. Hoe het hoort, bestaat niet in thee. Dus ja: hoe leg je dan uit hoe het moet? Een paar jaar geleden deed deze situatie met de master class zich voor. Op het allerlaatste moment besluit ik om samen met de deelnemers op zoek te gaan naar het antwoord. Beter dan dat ik mijn waarheid vertel. In de zaal kijken honderd paar ogen me vol verwachting aan. Ik pak de microfoon: de masterclass begint zo. Momentje.

 

“Teajam!” verder lezen

Sociale thee

IMG_1597Ik ben in Nepal. In een knalroze hotelkamer. Om 6 uur klopt er iemand op mijn deur. Tea, madam. Haha. De eigenaar staat met een vers kopje thee voor de deur. Lief, wel vroeg maar wel heel lief. Lekker rustig wakker worden terwijl ik warme verse thee drink. De hoteleigenaar heeft zijn eigen theeplantage dus dit komt recht van de bron! Heerlijk. Vandaag ga ik er weer op uit dus na een koude douche (man, deze went niet, vooral als je haar aan het wassen bent, lijken je hersenen gewoon uit te gaan van onderkoeling) eet ik lekker een omelet met boterhammen voordat ik weer op pad ga.

“Sociale thee” verder lezen

Theekampioenen

crusio’s-kiona-wint-dutch-tea-championship-2011-1322Theekampioenen

“Een Nederlands Kampioenschap voor wat?”, vraagt mijn taxichauffeur vol verbazing. “Voor thee? En wat moet je dan allemaal kunnen?” Ik kom net terug van het NK thee zetten op de Horecava. Drie jaar geleden won ik deze wedstrijd. Vandaag zat ik aan de jurytafel. “Heel goed thee zetten”, antwoord ik droog. “En dat is echt retemoeilijk”, verzeker ik de chauffeur. “Theekampioenen” verder lezen

Handelsmores

 

Direct trade is een term die je steeds vaker achterop de verpakkingen van koffie en thee tegenkomt. Ook onze Crusio Thee kopen we zoveel mogelijk direct bij de boer in. Het klinkt zo simpel, maar om het voor elkaar te krijgen, verdrink je soms in de handelsvoorschriften en lokale gebruiken. Op het moment van schrijven bereid ik een theereis voor naar India, Nepal en Taiwan. Vooraf verslijt ik reisboeken en cultuurgidsen over die landen. Je moet de mores leren kennen om handel te drijven. “Handelsmores” verder lezen